भक्तपुर। चाँगुनारायण नगरपालिका–८ सुडालस्थित श्री सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले आफ्नो ६५ औँ वार्षिकोत्सव भव्य, सभ्य र अर्थपूर्ण कार्यक्रमका साथ सम्पन्न गरेको छ। यो अवसर विद्यालयका शैक्षिक उपलब्धि, सामाजिक योगदान, सांस्कृतिक पहिचान र भविष्यका योजनाहरूलाई व्यापक रूपमा सार्वजनिक गर्ने माध्यम बन्यो।
वार्षिकोत्सवले विद्यालयले ६ दशकभन्दा लामो यात्रामा हासिल गरेको शैक्षिक, सांस्कृतिक, सामाजिक र वातावरणीय उपलब्धिलाई एकसाथ समेटेको छ। यसले शिक्षक, विद्यार्थी, अभिभावक, स्थानीय समुदाय र सरोकारवालाहरूलाई विद्यालयको योगदानबारे पुनः स्मरण गराउने मौका प्रदान गरेको छ।
वि. सं. २०१७ सालमा स्थापित सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले चाँगुनारायण नगरपालिकाको उत्कृष्ट सामुदायिक विद्यालयको मान्यता प्राप्त गरेको छ। विशेषतः एसईई परीक्षामा नगरकै उत्कृष्ट सामुदायिक विद्यालयको स्थान हासिल गर्दै विद्यालयले आफ्नो गुणस्तरीय शिक्षाको प्रमाण प्रस्तुत गरेको छ।
भक्तपुर जिल्लाभरका सामुदायिक विद्यालयहरूको एसईई नतिजा मूल्याङ्कन अनुसार विद्यालय उच्च स्थानमा पर्न सफल भएको छ। विद्यालय प्रशासनका अनुसार यस सफलताको आधार शिक्षकको दक्षता, विद्यार्थीको मेहनत, अभिभावकको सहभागिता र समुदायको समर्थन हो।
विद्यालयले केवल पाठ्यपुस्तक आधारित पढाइमा सीमित नभएर अवधारणामुखी, व्यवहारिक र अनुशासनयुक्त सिकाइ प्रणाली अपनाएको छ। यसले विद्यार्थीमा आत्मविश्वास, प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता र जिम्मेवारी बोध विकास गर्न मद्दत गरेको छ।
सरस्वती माध्यमिक विद्यालयको सफलता कुनै एक व्यक्ति वा समूहको मात्र परिणाम होइन। शिक्षक, विद्यार्थी, अभिभावक, व्यवस्थापन समिति र स्थानीय समुदायबीचको सशक्त टीमवर्क नै विद्यालयलाई नमूना सामुदायिक विद्यालयको रूपमा स्थापित गरेको मुख्य आधार हो।
शिक्षकहरू विषयगत ज्ञानमात्रै पढाउँदैनन्, उनीहरूले विद्यार्थीको समग्र विकास, सामाजिक उत्तरदायित्व र नेतृत्व क्षमतालाई समेत विकास गर्ने प्रयास गर्छन्। अभिभावक र स्थानीय समुदायको सक्रिय सहभागिता विद्यालयको निर्णय प्रक्रियामा पारदर्शिता र सशक्तिकरण ल्याउँछ। व्यवस्थापन समितिले भौतिक पूर्वाधार, प्रविधि उपयोग, सह–पाठ्यक्रम कार्यक्रम र सांस्कृतिक गतिविधिमा निरन्तर सुधार ल्याइरहेको छ। यो साझा प्रयासले विद्यालयलाई केवल पढाइको केन्द्र मात्र नभई समग्र विकास र संस्कारको केन्द्रको रूपमा स्थापित गरेको छ।
सरस्वती माध्यमिक विद्यालय भक्तपुर जिल्लाकै पहिलो ‘हरित विद्यालय’को रूपमा परिचित छ। विद्यालयले वृक्षारोपण, फोहोर व्यवस्थापन, सरसफाइ, हरियाली प्रवर्द्धन र दिगो अभ्यासलाई नियमित कार्यक्रमको रूपमा अपनाएको छ।
पर्यावरणीय शिक्षा र अभ्यासलाई पाठ्यक्रमसँग जोडेर विद्यार्थीहरूमा प्रकृतिप्रतिको जिम्मेवारीबोध र सामाजिक चेतना विकास गर्ने विद्यालयको प्रयास उल्लेखनीय छ। विद्यालय परिसरको हरित वातावरणले केवल भौतिक सौन्दर्य मात्र प्रदान गरेको छैन, यसले विद्यार्थीमा प्रकृतिमैत्री चेतना र जीवन शैली पनि विकास गरेको छ।
विद्यालयका विद्यार्थीहरू प्रायः वृक्षारोपण, सरसफाइ अभियान, पर्यावरण सन्देश कार्यक्रमहरूमा सक्रिय रूपमा सहभागी भई समुदायमा परिवर्तन ल्याउने अभ्यास गर्छन्। यसले विद्यालयलाई सिर्जनात्मक, वातावरणमैत्री र समाज–उत्तरदायी शिक्षा केन्द्रको रूपमा स्थापित गरेको छ ।
शैक्षिक मात्र नभई सांस्कृतिक तथा धार्मिक दृष्टिले पनि विद्यालयलाई फरक पहिचान प्राप्त भएको छ। विद्यालय धार्मिक र पुरातात्विक रूपमा महत्वपूर्ण सरस्वती मन्दिरको काखमा अवस्थित छ।
शान्त र अनुशासित वातावरणले विद्यार्थीको मानसिक शान्ति, अध्ययनशीलता र नैतिक विकासमा योगदान पुर्याएको छ। विद्यालयको सांस्कृतिक कार्यक्रम, साप्ताहिक प्रार्थना र नृत्य–संगीतले विद्यार्थीमा सांगीतिक, सामाजिक र मनोवैज्ञानिक विकासमा सहयोग पुर्याएको छ।
वार्षिकोत्सवको अवसरमा विद्यार्थीहरूले गीत, नृत्य, नाटक, कविता र भाषण प्रस्तुत गरे। प्रस्तुतिहरूले उपस्थित अभिभावक, शिक्षक र अतिथिहरूलाई प्रभावित पार्दै विद्यालयको शैक्षिक र सांस्कृतिक वातावरणको प्रत्यक्ष प्रमाण प्रस्तुत गरेको छ।
स्थानीय जनप्रतिनिधि, शिक्षाविद्, अभिभावक र समुदायका प्रतिनिधिहरूले सरस्वती माध्यमिक विद्यालयलाई चाँगुनारायण नगरपालिकाको शैक्षिक गौरवको रूपमा मूल्याङ्कन गरेका छन्। `विद्यालय र समुदायबीचको सहकार्यले स्थायित्व र सफलता मात्र दिनुभएको छैन´, वडा अध्यक्ष जनक खत्रीले भने, ` यो समुदायमा शिक्षा र संस्कारको प्रत्यक्ष उदाहरण पनि बनेको छ।´ विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक र स्थानीय समुदायले साझा जिम्मेवारी बोधका साथ विद्यालयको भविष्य सुरक्षित बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
वार्षिकोत्सवको अवसरमा विद्यालयले आफ्नो शैक्षिक तथा सामाजिक विकासमा योगदान पुर्याउने शिक्षक, कर्मचारी, अभिभावक, समाजसेवी र पत्रकारहरूलाई सम्मान गरेको थियो। यसै क्रममा पाँच जना पत्रकार सम्मानित भए, जसमा शिक्षा पत्रकार चाँगुपत्र साप्ताहिक र भक्तपुर टाइम्सका सम्पादक हरिसुन्दर छुकां , कृष्ण किसी, प्रेमध्वज लामा, कृष्ण नेपाल र हरिशरण लामिछाने रहेका छन् ।उनीहरूले स्थानीय शिक्षा, समाज र सांस्कृतिक क्षेत्रमा सक्रिय योगदान पुर्याएका छन्।
६४ वर्षको शैक्षिक यात्रामा प्राप्त उपलब्धि र अनुभवले सरस्वती माध्यमिक विद्यालयलाई भविष्यका चुनौतीहरूसँग जुझ्ने सक्षम, समर्पित र दिगो संस्थाको रूपमा स्थापित गरेको छ।
आगामी वर्षमा विद्यालयले प्रविधि–प्रेरित शिक्षाको विकास, सह–पाठ्यक्रम तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका स्रोतहरूसँग सहकार्य, वातावरणीय शिक्षा–प्रयोग, विद्यार्थी आत्मनिर्माण तथा नेतृत्व क्षमतामा जोड, शिक्षा समुदाय साझेदारी सुदृढीकरण जस्ता क्षेत्रमा ध्यान दिने योजना बनाएको छ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि वागमती प्रदेश संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्री सुरेश श्रेष्ठले विद्यालयकाे गुणस्तर र भाैतिक सुधारका लागि आफू प्रतिवद्द रहेको जनाउँदै भने, `सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले केवल शिक्षा दिने मात्र होइन, संस्कार, नेतृत्व र सामाजिक उत्तरदायित्व पनि सिकाइरहेको छ। यो विद्यालय नगर र जिल्लाको गौरव हो।´ कार्यक्रममा प्रधानाध्यापक टिकाराम पाण्डेयले विद्यालयकाे शैक्षिक प्रगति प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका थिए। उनले भने,`विद्यालयले विद्यार्थीलाई समग्र विकासको अवसर दिएको छ र यसको हरित विद्यालय अवधारणाले वातावरणीय चेतना फैलाएको छ।´
उनले विद्यालयकाे शैक्षिक छविलाई थप बलियो बनाउन विभिन्न पक्षसँग सहकार्य र समन्वय गरि अघि बढ्ने प्रतिवद्दता जनाए ।
कार्यक्रमका सभापति एवम् विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष संजीव पुरीले सबै वर्ग र क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूकाे साथ, सहयाेगले विद्यालयले सफलता हासिल गरिरहेकाे बताए । उनले भने, `समुदाय र विद्यालयबीचको सहकार्यले विद्यालयलाई नगरको गौरव बनाएको छ।´
वार्षिकोत्सबमा विभिन्न ख्यातिप्राप्त कलाकारहरूकाे प्रस्तुति रहेको थियाे । कार्यक्रममा वागमती प्रदेशका पूर्व सामाजिक विकास मन्त्री हरिप्रभा खड्गी,चाँगुनारायण नगरपालिकाका उपमेयर रमेश बुढाथोकी, वडा अध्यक्ष जनक खत्री, पूर्व मेयर साेम मिश्र, भक्तपुर विकास सहयोग संघका अध्यक्ष राजुमृगेन्द्र जाेशीलगायतले शुभकामना दिएका थिए ।
६५औँ वार्षिकोत्सवले विद्यालयले निर्माण गरेको इतिहास, उपलब्धि र भविष्यका लक्ष्यलाई एउटै धागोमा बाँधेर प्रस्तुत गरेको छ। गुणस्तरीय शिक्षा, टीमवर्क, समुदायको समर्थन, हरित विद्यालय अवधारणा, सांस्कृतिक–धार्मिक समन्वय र पत्रकार तथा सामाजिक योगदानकर्ताको सम्मानले सरस्वती माध्यमिक विद्यालय सुडाललाई चाँगुनारायण नगरपालिकाको शिक्षा प्रतिष्ठान मात्र नभई समग्र सामाजिक–सांस्कृतिक प्रेरणाको स्रोतका रूपमा स्थापित गरेको छ।
विद्यालयको यात्रा गुणस्तर, प्रतिबद्धता र दिगोपनाको गीत बनेको छ, जसले आजका विद्यार्थीलाई उज्जवल भोलिका लागि सुसज्जित गरिरहेको छ।